Projektowanie instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych

Przygotowanie instalacji w obiekcie zaczyna się od analizy jego funkcji, lecz na tym etapie nie zawsze wiadomo jeszcze, jak dokładnie będzie wyglądało wyposażenie. Trzeba zatem podejmować decyzje na podstawie dostępnych informacji i jednocześnie zostawić odpowiednią możliwość późniejszych przeróbek. Projektowanie instalacji elektrycznych i teletechnicznych obejmuje w głównej mierze określenie zapotrzebowania na energię, rozmieszczenie odbiorników, wyznaczenie tras przewodów a także zobowiązanie miejsc, w których będą znajdowały się urządzenia poszczególnych systemów.

W praktyce spore znaczenie ma sposób korzystania z pomieszczeń. Inaczej wygląda układ dla powierzchni, w której urządzenia są używane sporadycznie, a zupełnie inaczej dla miejsca z wieloma stanowiskami pracy lub odbiornikami działającymi przez dłuższy czas. Już na początku warto sprawdzić, czy przyjęte rozmieszczenie punktów odpowiada rzeczywistemu układowi wyposażenia. Korekta utworzona na rysunku jest zwykle prostsza niż zmiana gotowej instalacji po zakończeniu prac wykończeniowych.

Podczas opracowywania dokumentacji istotne jest także rozdzielenie poszczególnych funkcji instalacji. Obwody zasilające urządzenia o różnorakich parametrach pracy nie powinny być planowane przypadkowo, ponieważ sposób ich podziału wpływa w późniejszym czasie na obsługę całego układu. Znaczenie ma też rozmieszczenie elementów, do których trzeba będzie zyskać dostęp. Rozdzielnica umieszczona w miejscu łatwym do wskazania na rzucie nie za każdym razem będzie wygodna w rzeczywistym użytkowaniu. Po zrobieniu zabudowy może okazać się, że przestrzeń przed nią została ograniczona. Taki sam problem tyczy się elementów teletechnicznych. Szafa, punkt dystrybucyjny czy miejsce zakończenia przewodów powinny być uwzględnione razem z przestrzenią potrzebną na podłączenia i późniejsze prace. W przypadku większej liczby kabli znaczenie ma też ich uporządkowanie. Bez czytelnego oznaczenia poszczególnych tras odnalezienie konkretnego połączenia może być czasochłonne, szczególnie gdy instalacja jest użytkowana przez wiele lat i była w tym okresie kilkukrotnie modyfikowana.

Przy kształtowaniu części teletechnicznej powinno się spojrzeć na budynek jak na układ połączonych ze sobą punktów. Monitoring, sieć komputerowa, kontrola dostępu, domofony czy systemy automatyki mogą skorzystać z różnych przewodów i urządzeń, niemniej jednak ich trasy często przebiegają przez te same przestrzenie. To wymaga koordynacji już na etapie dokumentacji. W praktyce nie wystarczy określić, że w danym pomieszczeniu ma znajdować się punkt sieciowy. Trzeba również ustalić jego położenie względem biurka, urządzenia albo innego elementu wyposażenia, a następnie sprawdzić, jak przewód zostanie doprowadzony do miejsca zbiorczego. Przy dużych odległościach i rozbudowanych trasach ukazują się dodatkowe ograniczenia powiązane z długością przewodów, sposobem ich prowadzenia a także dostępnością przestrzeni. Dlatego rozwiązania stosowane w niewielkim budynku nie zawsze można bez przekształceń przenieść do większego obiektu. Każda instalacja wymaga odniesienia do konkretnego układu pomieszczeń i przewidywanych funkcji.

Na wykonanie instalacji wpływa też kolejność robót budowlanych. Część przewodów zostaje ułożona w miejscach, które w przyszłości są zakrywane, dlatego moment utworzenia poszczególnych prac ma znaczenie dla sposobności wprowadzenia poprawek. Jeśli po zamknięciu ściany okaże się, że punkt został przesunięty albo zabrakło przewodu w określonym miejscu, korekta może wymagać ingerencji w gotową powierzchnię. Zdarza się również, że podczas realizacji pojawia się konieczność ominięcia elementu konstrukcyjnego albo innej instalacji. Wtedy zmiana trasy powinna być oceniona nie tylko pod kątem sposobności technicznego zaprojektowania, niemniej jednak także jej wpływu na pozostałe części układu. Istotne jest późniejsze naniesienie takich modyfikacji do dokumentacji. Rysunek odpowiadający rzeczywistemu przebiegowi przewodów ma znaczenie podczas kolejnych remontów, rozbudowy systemów czy lokalizowania konkretnego połączenia. Właśnie dlatego projektowanie instalacji elektrycznych i teletechnicznych obejmuje nie tylko odcinek tworzenia pierwotnych wymogów, lecz też uporządkowanie informacji, które powstają w trakcie realizacji.

Więcej informacji: projektant elektryk.